> IN DE MACHINEKAMER
Uw pensioen beleggen, zo doen wij dat
Hoe werkt Bpf Koopvaardij eigenlijk? Om daarachter te komen, kijken we in de machinekamer van het pensioenfonds. Leden van het bestuur vertellen over hun werk rondom de beleggingen van het fonds.
Sacha van Hoogdalem en Eric Rutgers zitten in het bestuur van Bpf Koopvaardij. Net als de andere bestuursleden hebben ze een eigen aandachtsgebied: een portefeuille. Sacha en Eric bereiden besluiten over de beleggingen voor het bestuur voor. Eric zit in het bestuur namens de mensen die al pensioen krijgen. Sacha is extern bestuurslid. Ze worden ondersteund door het bestuursbureau van het fonds, met name door Eric van Elburg.
Wat doen jullie als portefeuillehouders beleggingszaken?
Eric Rutgers: Misschien moeten we die uitleg beginnen met wat we niet doen: we beleggen niet zelf voor het fonds.
Sacha: Dat doet onze uitvoeringsorganisatie MN voor ons. Wij als portefeuillehouders beleggingszaken bereiden zaken rondom de beleggingen voor. Zo kan het bestuur daar goede beslissingen over nemen. Dat is de ene kant. Aan de andere kant houden we toezicht op de uitvoering. MN maakt rapportages over de beleggingen, bijvoorbeeld hoe die hebben gepresteerd. Die bekijken en bespreken we.
Eric van Elburg: Ik ondersteun Eric en Sacha. Ik heb dagelijks contact met MN. Ik bereid de vergaderstukken voor en zorg dat alles loopt volgens de procedures die we met elkaar hebben afgesproken.
Bepaalt MN zelf waarin ze het geld beleggen?
Sacha: Nee, zeker niet. Dat bepaalt het bestuur van Bpf Koopvaardij. Het bestuur kiest in welke categorieën en sectoren we beleggen. Dat staat allemaal in ons beleggingsbeleid.
Eric Rutgers: We hebben een lange termijn beleggingsportefeuille. Dat betekent dat we niet van dag tot dag beleggen, maar voor de lange termijn. Dat past ook heel goed bij een pensioenfonds, want de pensioenen moeten op lange termijn worden uitgekeerd. Vanaf de pensioenleeftijd tot aan overlijden en daarna misschien nog aan de nabestaanden.
Sacha: Het bestuur kijkt natuurlijk ook goed naar het risicoprofiel: hoeveel risico willen we nemen? Meer risico nemen betekent meestal een hoger rendement. Maar de kans dat het tegenvalt is dan ook groter. Minder risico nemen betekent een lager rendement. Maar ook een kleinere kans dat je belegging in waarde daalt. Willen we in aandelen beleggen? In vastgoed? In obligaties? Dat zijn keuzes voor de lange termijn. Vervolgens kies je binnen bijvoorbeeld de aandelen, waarin je gaat beleggen. Ook daarin heb je keuzes: wil je actief beleggen? Dan wil je de aandelen zelf kiezen en verandert je portefeuille telkens. Wij geloven niet in aandelen selecteren die het morgen goed gaan doen. Daarom beleggen wij passief. Dat betekent dat we kiezen voor een breed gespreide portefeuille, zodat je een goede verhouding hebt tussen risico en rendement. Maar we kiezen de aandelen niet zelf, dat doet MN voor ons, binnen de grenzen die wij aangeven. En wij houden daar toezicht op. Daarnaast vergelijken we onze rendementen, onze beleggingsresultaten, met benchmarks. Een benchmark is een referentiekader in de markt, een ijkpunt, bijvoorbeeld op het gebied van aandelen. Op basis daarvan kunnen we goed beoordelen hoe onze beleggingen het doen ten opzichte van andere aandelen.

“We beleggen voor de lange termijn”
Eric Rutgers

“De pensioenen moeten zo stabiel mogelijk zijn”
Sacha van Hoogdalem
Waar belegt het fonds in?
Sacha: Leidend voor ons beleggingsbeleid zijn onze investment beliefs, dat zijn onze beleggingsovertuigingen, en ons beleid voor maatschappelijk verantwoord beleggen. We beleggen in landen die bijvoorbeeld voldoende democratisch zijn en mensenrechten respecteren. En we beleggen in bedrijven met een maatschappelijk verantwoord beleid.
Waarin belegt het fonds juist niet?
Sacha: We beleggen niet in landen die internationale verdragen schenden. Verder beleggen we niet in persoonsmijnen, clustermunitie en chemische wapens. Ook in tabak, adult entertainment en de bontindustrie beleggen we niet. En niet in bedrijven die meer dan een bepaald percentage van hun omzet uit de productie van steenkool halen.
Houden jullie rekening met het beleggingsrisico dat deelnemers willen nemen?
Eric Rutgers: Ja, hun wensen bepalen mede ons beleggingsbeleid. Daarom doen we minimaal 1 keer in de 5 jaar een risicopreferentieonderzoek. Daarin kunnen onze deelnemers laten weten hoeveel risico ze bereid zijn te nemen.
Sacha: Daarnaast onderzoeken we hoe belangrijk onze deelnemers maatschappelijk verantwoord beleggen vinden en wat ze vinden van onze keuzes.
Eric van Elburg: We roepen de deelnemers dan ook op om mee te doen aan beide onderzoeken. Zo krijgen we zoveel mogelijk informatie. Het is heel waardevol dat ze meedenken.
Op 1 januari is Bpf Koopvaardij overgestapt naar de nieuwe pensioenregels. Nu hangt verhoging van de pensioenen niet meer alleen af van de rente, maar ook van de resultaten van de beleggingen. Als die tegenvallen, dalen dan ook de pensioenen?
Sacha: Het klopt dat de pensioenvermogens meebewegen met de economie. Maar wij vinden het belangrijk dat de pensioenuitkeringen weinig schommelen. En dat die in elk geval niet dalen. Dat proberen we te voorkomen met 3 hulpmiddelen. Het eerste is: hoe ouder onze deelnemers zijn, hoe minder beleggingsrisico we voor ze nemen. Daardoor schommelt de pensioenuitkering ook minder. Het tweede is dat we positieve en negatieve rendementen spreiden over meerdere jaren. Als we een meevaller hebben, gebruiken we die niet helemaal om de pensioenen te verhogen. Een deel houden we achter om latere tegenvallers op te vangen. En tegenvallers worden ook over meerdere jaren gespreid. Het derde hulpmiddel is de solidariteitsreserve. Mocht het toch nodig zijn om de uitkeringen te verlagen, dan proberen we dat te voorkomen door deze tekorten aan te vullen uit die reserve. We hebben berekeningen laten maken. Daaruit blijkt dat de pensioenen door deze 3 hulpmiddelen stabieler blijven. Verder is het belangrijk om te weten dat we de pensioenuitkeringen maximaal 1 keer per jaar aanpassen.
Eric Rutgers: Jongeren kunnen wat meer merken van bewegingen in de economie. Dat zien ze terug in hun pensioenvermogen. Voor die groep nemen we meer beleggingsrisico. Jongeren leggen nog veel jaren premie in en ze hebben nog veel goede jaren om een slecht jaar te kunnen opvangen.
Er is nu best veel onrust in de wereld. Dat heeft natuurlijk ook invloed op de aandelenbeurzen.
Eric van Elburg: Dat klopt, daar hebben we aandacht voor. We volgen dat op de voet. Ondanks alle onrust hoeven we onze beleggingen op dit moment niet te veranderen. Dat komt omdat ze genoeg gespreid zijn. Als het toch nodig is om onze beleggingen aan te passen, dan doen we dat. Zodat we het pensioenvermogen van de deelnemers en het fonds beschermen. ←
Wilt u contact opnemen met Bpf Koopvaardij?
U vindt onze contactgegevens op www.koopvaardij.nl/contact.

“We hebben aandacht voor de onrust in de wereld”
Eric van Elburg